Sevgi
New member
Kısacası:
“Ben bunun içinden biraz lityum çıkarırım.”
Hayır.
“Bir penseyle açıp bakayım.”
Yine hayır.
“En azından yakarsak küçülür.”
Kesinlikle hayır.
Atık pil yönetimi, “kendin yap” kategorisinden çok “doğru yere teslim et” kategorisinde.
Piller Geri Dönüşünce Gerçekte Ne Oluyor?
İşin en merak uyandıran kısmı burası.
Atık piller toplama noktasından alındıktan sonra türlerine göre ayrıştırılabiliyor ve ardından uygun geri dönüşüm veya bertaraf süreçlerine yönlendiriliyor. TAP'ın verdiği bilgilere göre Türkiye'de alkali-mangan ve çinko-karbon türü piller yurt içinde geri dönüştürülürken, lityum iyon ve nikel-metal hidrit türleri yurt dışındaki geri dönüşüm süreçlerine gönderilebiliyor; bazı türler ise uygun yöntemlerle bertaraf ediliyor.
Geri dönüşümün temel amaçları arasında zararlı maddelerin toprağa ve suya karışmasını önlemek ve pillerde bulunan değerli metallerin geri kazanılmasını sağlamak bulunuyor. Geri kazanılabilen maddeler arasında çinko, mangan, nikel, kobalt, lityum ve çeşitli metal bileşikleri yer alabiliyor.
Bu açıdan eski bir pili yalnızca “artık işe yaramayan bir eşya” olarak görmek biraz eksik kalıyor.
Pil aslında küçük bir malzeme deposu.
Biz onun enerjisini tüketiyoruz ama içindeki maddelerin tamamı bir anda değersizleşmiyor.
İşte geri dönüşümün ekonomik tarafı burada ortaya çıkıyor.
“Bir Pil Ne Kadar Zarar Verebilir Ki?” Diyenlere Küçük Bir Hesap
Tek bir pil üzerinden bakınca mesele önemsiz görünebilir.
Bir tane pil.
Ne olacak?
Fakat çevre sorunlarının önemli bir bölümü zaten “bir tane” mantığının milyonlarca kez tekrarlanmasıyla büyüyor.
Bir evde birkaç pil.
Bir apartmanda onlarca.
Bir mahallede yüzlerce.
Bir şehirde çok daha fazlası.
Üstelik pillerin içindeki bazı maddelerin yanlış yönetilmesi toprağı ve suyu etkileyebilir. Bu yüzden atık pillerin evsel atıklarla birlikte depolanması, çevreye bırakılması ve yakılması uygun değildir; mevzuatta da atık pil ve akümülatörlerin geri kazanılmasının esas olduğu belirtilmektedir.
Burada ilginç olan şu:
Çevreye zarar veren davranış bazen dramatik bir olay şeklinde gerçekleşmez.
Kimse sabah kalkıp “Bugün çevreyi kirleteceğim” demiyor.
Sadece bir pil çöp kutusuna atılıyor.
Sonra bir tane daha.
Sonra bir başkası.
Asıl mesele bu küçük davranışların toplamı.
Aile İçinde Atık Pil Konusunda Küçük Bir Görev Dağılımı Yapılabilir
Bu işi çocuklara öğretmek de oldukça etkili olabilir.
Çocuğa “Çevreyi koru” demek soyut kalabilir.
Ama “Bu pil artık çalışmıyor, onu özel kutuda biriktirelim” demek somuttur.
Bir çocuk evde pil kutusunun sorumlusu olabilir.
Bir yetişkin toplama noktasını takip edebilir.
Bir başka aile üyesi markete giderken pilleri yanında götürebilir.
Böylece geri dönüşüm bir ders olmaktan çıkıp gündelik hayatın parçasına dönüşür.
Üstelik çocuklar bazen yetişkinlerden daha iyi denetçi oluyor.
“Baba, o pili neden çöpe attın?”
İşte çevre bilincinin en etkili denetim mekanizması.
Bir çocuğun sorgulayan bakışı.
İnsan o anda bütün çevre politikalarını yeniden gözden geçiriyor.
Eski Pillerden Yeni Bir Alışkanlık Üretmek
Bence asıl değerlendirilmesi gereken şey sadece pil değil, alışkanlığın kendisi.
Çünkü atık pili doğru yere götürmek bize başka bir şeyi de öğretiyor:
Kullandığımız ürünün “işim bitti” dediğimiz anda hayatımızdan tamamen çıkmadığını.
Bir telefon, bir elektronik cihaz, bir kablo veya bir pil çöpe gittiğinde hikâye bitmiyor.
Atık yönetimi tam da o noktada başlıyor.
Bu yüzden evde “atık pil günü” belirlemek bile işe yarayabilir.
Ayda bir kez.
Herkes evdeki çekmecelere bakacak.
Boş piller ortaya çıkacak.
Kullanılmayan cihazlardaki piller kontrol edilecek.
Hasarlı olanlar güvenli şekilde ayrı tutulacak.
Sonra hepsi uygun toplama noktasına götürülecek.
Beş dakikalık bir iş.
Ama düzenli yapılınca etkisi büyüyor.
Forumda Asıl Tartışılması Gereken Soru
Bence konu sadece “Eski pilleri nereye atalım?” değil.
Daha ilginç soru şu:
Evimizde kullanmayı bıraktığımız her ürün için aynı özeni gösterebiliyor muyuz?
Pili ayrı topluyoruz ama eski elektronik cihazı ne yapıyoruz?
Kullanılmayan şarjlı bataryaları nasıl yönetiyoruz?
Çocukların ulaşabileceği yerde düğme pil bırakıyor muyuz?
Yeni pil alırken gerçekten ihtiyacımız kadarını mı satın alıyoruz?
Uzun süre kullanmayacağımız cihazların pillerini çıkarıyor muyuz?
TAP da uzun süre kullanılmayacak cihazlardaki pillerin çıkarılmasını ve atık pillerin ayrı bir yerde biriktirilmesini öneriyor.
Bence çevre bilincinin en güzel tarafı burada ortaya çıkıyor: İnsan bir noktada “Ben neyi çöpe atıyorum?” sorusunu sormaya başlıyor.
Ve bu soru yalnızca piller için geçerli değil.
Sonuç: Çekmecedeki Küçük Pil, Büyük Bir Davranışın Başlangıcı Olabilir
Eski pillerin değerlendirilmesindeki en doğru yaklaşım onları evde yeniden kullanmak için parçalamak veya çöpe göndermek değil; türüne ve durumuna uygun şekilde ayrı toplamak ve yetkili toplama kanallarına teslim etmek.
Atık pillerin geri dönüşüm süreçlerinde çeşitli metaller ve bileşenler geri kazanılabiliyor. Türkiye'de bunun için toplama noktaları, belediyeler, okullar, marketler ve farklı kurumlar üzerinden çalışan bir sistem bulunuyor.
Üstelik bunun için çevre aktivisti olmaya, evin salonuna üç farklı renkli geri dönüşüm konteyneri koymaya veya hafta sonlarını atık yönetimi seminerlerinde geçirmeye gerek yok.
Bir kutu belirleyin.
Pilleri ayrı biriktirin.
Hasarlı pillere dokunup macera aramayın.
Çöpe, toprağa, suya veya ateşe göndermeyin.
Uygun toplama noktasına teslim edin.
Ve mümkünse bunu evdeki diğer insanlara da anlatın.
Çünkü bazen büyük çevre sorunlarının karşısındaki en gerçekçi adım çok küçüktür.
Mesela çekmeceden çıkan, üç yıldır “bir gün lazım olur” diye saklanan o AA pil.
Belki bugün gerçekten son görevine çıkabilir.
Bu kez kumandayı çalıştırmak için değil.
Geri dönüşüm kutusuna ulaşmak için.
Kaynak bilgilerini görünür biçimde düzenleAtık pil ve batarya ayrımını netleştir
Kaynak bilgilerini görünür biçimde düzenle
Atık pil ve batarya ayrımını netleştir
Tekrarlanan önerileri daha sıkı birleştir
“Ben bunun içinden biraz lityum çıkarırım.”
Hayır.
“Bir penseyle açıp bakayım.”
Yine hayır.
“En azından yakarsak küçülür.”
Kesinlikle hayır.
Atık pil yönetimi, “kendin yap” kategorisinden çok “doğru yere teslim et” kategorisinde.
Piller Geri Dönüşünce Gerçekte Ne Oluyor?
İşin en merak uyandıran kısmı burası.
Atık piller toplama noktasından alındıktan sonra türlerine göre ayrıştırılabiliyor ve ardından uygun geri dönüşüm veya bertaraf süreçlerine yönlendiriliyor. TAP'ın verdiği bilgilere göre Türkiye'de alkali-mangan ve çinko-karbon türü piller yurt içinde geri dönüştürülürken, lityum iyon ve nikel-metal hidrit türleri yurt dışındaki geri dönüşüm süreçlerine gönderilebiliyor; bazı türler ise uygun yöntemlerle bertaraf ediliyor.
Geri dönüşümün temel amaçları arasında zararlı maddelerin toprağa ve suya karışmasını önlemek ve pillerde bulunan değerli metallerin geri kazanılmasını sağlamak bulunuyor. Geri kazanılabilen maddeler arasında çinko, mangan, nikel, kobalt, lityum ve çeşitli metal bileşikleri yer alabiliyor.
Bu açıdan eski bir pili yalnızca “artık işe yaramayan bir eşya” olarak görmek biraz eksik kalıyor.
Pil aslında küçük bir malzeme deposu.
Biz onun enerjisini tüketiyoruz ama içindeki maddelerin tamamı bir anda değersizleşmiyor.
İşte geri dönüşümün ekonomik tarafı burada ortaya çıkıyor.
“Bir Pil Ne Kadar Zarar Verebilir Ki?” Diyenlere Küçük Bir Hesap
Tek bir pil üzerinden bakınca mesele önemsiz görünebilir.
Bir tane pil.
Ne olacak?
Fakat çevre sorunlarının önemli bir bölümü zaten “bir tane” mantığının milyonlarca kez tekrarlanmasıyla büyüyor.
Bir evde birkaç pil.
Bir apartmanda onlarca.
Bir mahallede yüzlerce.
Bir şehirde çok daha fazlası.
Üstelik pillerin içindeki bazı maddelerin yanlış yönetilmesi toprağı ve suyu etkileyebilir. Bu yüzden atık pillerin evsel atıklarla birlikte depolanması, çevreye bırakılması ve yakılması uygun değildir; mevzuatta da atık pil ve akümülatörlerin geri kazanılmasının esas olduğu belirtilmektedir.
Burada ilginç olan şu:
Çevreye zarar veren davranış bazen dramatik bir olay şeklinde gerçekleşmez.
Kimse sabah kalkıp “Bugün çevreyi kirleteceğim” demiyor.
Sadece bir pil çöp kutusuna atılıyor.
Sonra bir tane daha.
Sonra bir başkası.
Asıl mesele bu küçük davranışların toplamı.
Aile İçinde Atık Pil Konusunda Küçük Bir Görev Dağılımı Yapılabilir
Bu işi çocuklara öğretmek de oldukça etkili olabilir.
Çocuğa “Çevreyi koru” demek soyut kalabilir.
Ama “Bu pil artık çalışmıyor, onu özel kutuda biriktirelim” demek somuttur.
Bir çocuk evde pil kutusunun sorumlusu olabilir.
Bir yetişkin toplama noktasını takip edebilir.
Bir başka aile üyesi markete giderken pilleri yanında götürebilir.
Böylece geri dönüşüm bir ders olmaktan çıkıp gündelik hayatın parçasına dönüşür.
Üstelik çocuklar bazen yetişkinlerden daha iyi denetçi oluyor.
“Baba, o pili neden çöpe attın?”
İşte çevre bilincinin en etkili denetim mekanizması.
Bir çocuğun sorgulayan bakışı.
İnsan o anda bütün çevre politikalarını yeniden gözden geçiriyor.
Eski Pillerden Yeni Bir Alışkanlık Üretmek
Bence asıl değerlendirilmesi gereken şey sadece pil değil, alışkanlığın kendisi.
Çünkü atık pili doğru yere götürmek bize başka bir şeyi de öğretiyor:
Kullandığımız ürünün “işim bitti” dediğimiz anda hayatımızdan tamamen çıkmadığını.
Bir telefon, bir elektronik cihaz, bir kablo veya bir pil çöpe gittiğinde hikâye bitmiyor.
Atık yönetimi tam da o noktada başlıyor.
Bu yüzden evde “atık pil günü” belirlemek bile işe yarayabilir.
Ayda bir kez.
Herkes evdeki çekmecelere bakacak.
Boş piller ortaya çıkacak.
Kullanılmayan cihazlardaki piller kontrol edilecek.
Hasarlı olanlar güvenli şekilde ayrı tutulacak.
Sonra hepsi uygun toplama noktasına götürülecek.
Beş dakikalık bir iş.
Ama düzenli yapılınca etkisi büyüyor.
Forumda Asıl Tartışılması Gereken Soru
Bence konu sadece “Eski pilleri nereye atalım?” değil.
Daha ilginç soru şu:
Evimizde kullanmayı bıraktığımız her ürün için aynı özeni gösterebiliyor muyuz?
Pili ayrı topluyoruz ama eski elektronik cihazı ne yapıyoruz?
Kullanılmayan şarjlı bataryaları nasıl yönetiyoruz?
Çocukların ulaşabileceği yerde düğme pil bırakıyor muyuz?
Yeni pil alırken gerçekten ihtiyacımız kadarını mı satın alıyoruz?
Uzun süre kullanmayacağımız cihazların pillerini çıkarıyor muyuz?
TAP da uzun süre kullanılmayacak cihazlardaki pillerin çıkarılmasını ve atık pillerin ayrı bir yerde biriktirilmesini öneriyor.
Bence çevre bilincinin en güzel tarafı burada ortaya çıkıyor: İnsan bir noktada “Ben neyi çöpe atıyorum?” sorusunu sormaya başlıyor.
Ve bu soru yalnızca piller için geçerli değil.
Sonuç: Çekmecedeki Küçük Pil, Büyük Bir Davranışın Başlangıcı Olabilir
Eski pillerin değerlendirilmesindeki en doğru yaklaşım onları evde yeniden kullanmak için parçalamak veya çöpe göndermek değil; türüne ve durumuna uygun şekilde ayrı toplamak ve yetkili toplama kanallarına teslim etmek.
Atık pillerin geri dönüşüm süreçlerinde çeşitli metaller ve bileşenler geri kazanılabiliyor. Türkiye'de bunun için toplama noktaları, belediyeler, okullar, marketler ve farklı kurumlar üzerinden çalışan bir sistem bulunuyor.
Üstelik bunun için çevre aktivisti olmaya, evin salonuna üç farklı renkli geri dönüşüm konteyneri koymaya veya hafta sonlarını atık yönetimi seminerlerinde geçirmeye gerek yok.
Bir kutu belirleyin.
Pilleri ayrı biriktirin.
Hasarlı pillere dokunup macera aramayın.
Çöpe, toprağa, suya veya ateşe göndermeyin.
Uygun toplama noktasına teslim edin.
Ve mümkünse bunu evdeki diğer insanlara da anlatın.
Çünkü bazen büyük çevre sorunlarının karşısındaki en gerçekçi adım çok küçüktür.
Mesela çekmeceden çıkan, üç yıldır “bir gün lazım olur” diye saklanan o AA pil.
Belki bugün gerçekten son görevine çıkabilir.
Bu kez kumandayı çalıştırmak için değil.
Geri dönüşüm kutusuna ulaşmak için.
Kaynak bilgilerini görünür biçimde düzenleAtık pil ve batarya ayrımını netleştir
Kaynak bilgilerini görünür biçimde düzenle
Atık pil ve batarya ayrımını netleştir
Tekrarlanan önerileri daha sıkı birleştir