Schafer Türk markası mı ?

Sevgi

New member
Bir kadının mutfak işlerini sevmesi onun toplumsal baskı yaşamadığı anlamına gelmez. Aynı şekilde ev işlerinden hoşlanmaması da onu “aileye karşı sorumsuz” yapmaz.

Erkekler İçin Çözüm Nerede Başlıyor?

Erkeklerin bu konudaki rolünü konuşurken suçlayıcı genellemeler yapmak da aynı derecede sorunlu.

Her erkek ev işlerinden kaçan biri değildir. Bazı erkekler çocuk bakımını, yemek yapmayı, alışverişi ve ev temizliğini eşit şekilde paylaşmaktadır. Bazıları ise toplumsal olarak kendilerinden beklenmediği için bu becerileri hiç öğrenmemiş olabilir.

Burada çözüm odaklı yaklaşım daha yapıcı olabilir.

Örneğin erkeklerin “Evde yardım ediyorum” demesi yerine ev işini ortak sorumluluk olarak görmesi önemli. Çünkü “yardım etmek” ifadesi bile evin asıl sorumlusunun kadın olduğu varsayımını taşıyabilir.

Çözüm şu olabilir:

Yemek yapmak bir “kadın görevi” değil, yaşam becerisidir.

Çocuk bakmak annelere yardım etmek değil, ebeveynlik sorumluluğudur.

Temizlik yapmak eşe yardım etmek değil, ortak yaşam alanının sorumluluğudur.

Çeyiz hazırlamak yalnızca kadının görevi değil, ev kuran iki kişinin ortak meselesidir.

Ev aletlerinin kullanımını öğrenmek yalnızca kadınların değil herkesin sorumluluğudur.

Bence erkeklerin tartışmaya sağlayabileceği en değerli katkılardan biri tam olarak budur: “Ben evde ne kadar yardım ediyorum?” sorusundan “Evdeki sorumlulukları gerçekten eşit paylaşıyor muyum?” sorusuna geçmek.

Irk ve Kültürel Kimlik Açısından Schafer Meselesi

Irk konusu ilk bakışta Schafer ile ilgisiz görünebilir. Ancak markaların “yerli”, “yabancı”, “Avrupalı” veya “Doğulu” olarak algılanması, daha geniş kültürel hiyerarşilerle ilişkilendirilebilir.

Türkiye’de Avrupa’ya ait olduğu düşünülen ürünlerin bazen daha prestijli kabul edilmesi, tarihsel olarak oluşmuş kültürel güç ilişkilerinden bağımsız düşünülemez.

Burada “ırk” kavramını doğrudan marka sahipliğine uygulamak yerine, kültürel hiyerarşi ve kimlik algısı üzerinden düşünmek daha doğru olur.

Örneğin Almanca bir isim bazı tüketicilerde kalite çağrışımı yaratırken Türkçe bir isim aynı algıyı yaratmayabilir. Bu durum, Türkiye’deki tüketicinin kendi kültürel ürünlerine daha düşük değer biçtiği anlamına gelmek zorunda değildir; ancak küresel marka sisteminin hangi kültürleri “premium” olarak konumlandırdığı üzerine düşünmemizi sağlar.

Schafer’ın hikâyesi bu açıdan ilginç bir tersine dönüş örneğidir: Alman kökenli bir marka adı, zaman içinde Türk sermayesi ve yönetimi altında Türkiye merkezli bir marka kimliğiyle devam ediyor. 2024 yılında şirket yöneticisi Murat Aslan da yurt dışında Schafer’ın Türk olduğunu öğrenen kişilerin şaşırabildiğini ve markanın hem Alman hem Türk geçmişinin kendileri açısından avantaj oluşturduğunu ifade etmişti.

Türkiye Gazetesi

Bu durum bize marka kimliğinin sabit değil, zaman içinde yeniden şekillenebilen bir şey olduğunu gösteriyor.

Sınıf Meselesi: “Kaliteli Ev” Kimin İçin?

Bir başka önemli soru da şu: Toplumda “iyi döşenmiş ev” fikrini kim belirliyor?

Bir sosyal medya hesabında gördüğümüz kusursuz mutfak, onlarca parçadan oluşan yemek takımı ve aynı seriden küçük ev aletleri, gerçekte ortalama bir ailenin bütçesini ne kadar yansıtıyor?

Tüketim kültürü bazen ihtiyacı statü göstergesine dönüştürüyor. Daha fazla ürün, daha şık ambalaj ve daha pahalı marka “daha iyi hayat” imajıyla birleştirilebiliyor.

Oysa düşük gelirli bir ailenin dayanıklı ve uzun süre kullanılabilecek bir ürünü tercih etmesi de rasyonel bir ekonomik karar olabilir.

Bu nedenle Schafer’ın “uygun fiyat” veya “premium” olarak algılanması bile tüketicinin sınıfsal konumuna göre değişebilir. Bir öğrencinin pahalı gördüğü ürün, yüksek gelirli bir aile için bütçenin küçük bir parçası olabilir.

Tüketici davranışını değerlendirirken bu farklılıkları göz ardı etmek, ekonomik eşitsizliği görünmez hâle getirir.

Kadınların Ev İçi Emeği Görünür Olmadan Ekonomi Nasıl Çalışıyor?

Burada tartışmanın merkezine daha büyük bir mesele yerleşiyor: Ücretsiz emek.

Bir kişinin evde yemek yapması, çocuğa bakması, yaşlı bir aile üyesini desteklemesi, alışveriş yapması veya evin temizliğini gerçekleştirmesi ekonomik değer taşır. Fakat bu emek ücretlendirilmediği için milli gelir ve işgücü istatistiklerinde ücretli çalışma kadar görünür değildir.

ILO’nun 2024 küresel tahminlerine göre bakım sorumlulukları nedeniyle işgücüne katılamayan 748 milyon kişinin 708 milyonu kadınlardan oluşuyor.

Uluslararası Çalışma Örgütü

Türkiye açısından da tablo dikkat çekici. ILO, ücretsiz bakım sorumluluklarının kadınların istihdam sonuçlarıyla yakından ilişkili olduğunu ve bakım hizmetlerine erişimin kadınların işgücüne katılımında önemli bir belirleyici olduğunu vurguluyor.

Uluslararası Çalışma Örgütü

+1

Dolayısıyla bir mutfak ürünü satın almakla başlayan tartışma aslında bizi işgücü piyasasına, sosyal politikalara, aile yapısına ve ekonomik eşitsizliğe kadar götürebiliyor.

Benim Değerlendirmem: Schafer’dan Çok Daha Büyük Bir Hikâye Var

Schafer’ın bugün Türk sermayeli bir marka olduğunu söylemek mümkün; fakat markanın tarihsel Alman kökenini de yok saymamak gerekiyor. En doğru ifade, “Alman kökenli bir marka geçmişinden gelen, bugün Türk sermayeli ve Türkiye merkezli olarak faaliyet gösteren bir marka” şeklinde olacaktır. Markanın geçmişine ilişkin şirket yöneticilerinin açıklamaları da bu dönüşümü destekliyor.

Türkiye Gazetesi

+1

Fakat beni daha çok düşündüren taraf markanın kendisinden ziyade, bu tür markaların hayatımızdaki anlamı.

Bir tencere gerçekten sadece tencere midir?

Bir yemek takımı sadece tabaklardan mı oluşur?

Bir çeyiz seti yalnızca ürünlerden mi meydana gelir?

Bence cevap her zaman hayır.

Bu ürünlerin arkasında üretim işçileri, satış çalışanları, tasarımcılar, lojistik çalışanları ve tüketiciler var. Evde ise bu ürünlerin kullanılmasını sağlayan çoğu zaman görünmeyen bir emek bulunuyor. Bu emeğin önemli bir kısmı kadınlar tarafından üstleniliyor. Üstelik bu yük gelir, eğitim, medeni durum, çocuk sahibi olma ve çalışma koşulları gibi faktörlere göre değişiyor.

TÜİK’in 2025 Zaman Kullanım Araştırması da insanların günlerini istihdam, kişisel bakım ve hanehalkı-aile bakımı gibi farklı faaliyetlere ayırdığını ortaya koyuyor. Bu araştırmanın 2006 ve 2015 çalışmalarından sonra gerçekleştirilen üçüncü zaman kullanım araştırması olması, ev içi emeğin toplumsal yapıyı anlamak açısından neden önemli olduğunu gösteriyor.

Veri Portalı

Forumda Tartışmaya Değer Sorular

Sizce bir markanın “Türk markası” olarak kabul edilmesinde sermayenin milliyeti mi, üretim yerinin milliyeti mi, yoksa markanın kültürel kimliği mi daha belirleyici olmalı?

“Schafer” gibi yabancı çağrışımlı bir marka adının tüketicide daha kaliteli algısı yaratması sizce Türkiye’deki kültürel marka algıları hakkında ne söylüyor?

Çeyiz hazırlama geleneği sizce kadınlara ekonomik ve sosyal bir yük mü getiriyor, yoksa bu kültür kadınların kendi tercihleriyle yeniden şekillenebiliyor mu?

Bir erkek ev işlerine “yardım ettiğinde” gerçekten eşitlik sağlanmış oluyor mu, yoksa evin sorumluluğunun kadına ait olduğu düşüncesi devam mı ediyor?

Gelir seviyesi düşük bir ailenin kaliteli ama daha az ürün tercih etmesi neden bazen “yetersiz ev” algısı yaratıyor?

Ve belki de en önemlisi: Bir mutfak ürününü satın alırken gerçekten kendi ihtiyacımızı mı karşılıyoruz, yoksa toplumun bize “nasıl bir ev, kadın, erkek, eş veya aile olmamız gerektiğini” söyleyen beklentilerini mi satın alıyoruz?

Kaynaklar: International Labour Organization (ILO), OECD ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) araştırmaları; Schafer’ın kurumsal ürün bilgileri ve şirket yöneticilerinin markanın tarihsel gelişimine ilişkin kamuya açık açıklamaları.

Türkiye Gazetesi

+4

Uluslararası Çalışma Örgütü

+4

Veri Portalı

+4
 
Üst