Sema Maraşlı ne mezunu ?

Ilayda

New member
Sema Maraşlı Ne Mezunu? Önce Soruyu Doğru Kuralım

Bu konu hakkında yapılan tartışmalarda benim dikkatimi çeken ilk şey, “Sema Maraşlı ne mezunu?” sorusunun çoğu zaman yalnızca biyografik bir bilgi arayışı olarak kalmaması. Bir taraf “Davranış Bilimleri mezunu” diyerek konuyu kapatıyor, başka bir taraf ise buradan hareketle onun psikolog, psikiyatrist veya akademisyen olup olmadığı konusunda çok daha büyük sonuçlar çıkarıyor. Bence asıl tartışılması gereken nokta tam da burada başlıyor: Bir kişinin hangi bölümden mezun olduğunu bilmek başka, aldığı eğitimin ona hangi mesleki yetkileri verdiğini değerlendirmek başka.

Elde bulunan kaynaklara göre Sema Maraşlı, Newport Üniversitesi’nin Davranış Bilimleri bölümünde eğitim almış bir yazardır. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü niteliğindeki TEİS kaynağında, Kahramanmaraş doğumlu olduğu, İmam-Hatip Lisesini dışarıdan bitirdiği ve daha sonra ABD California Newport Üniversitesi’nin Davranış Bilimleri bölümünü okuduğu belirtiliyor.

Bunun yanında biyografik kaynaklarda Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesinde de eğitim aldığı bilgisi yer alıyor. Ancak burada önemli bir ayrıntı var: Bazı biyografiler Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesini de mezuniyet olarak sunarken, Maraşlı'nın kendi anlatımına dayanan kaynaklarda açıköğretimde İşletme Fakültesi Yönetim ve Organizasyon bölümüne başladığı, yaklaşık iki yıl sonra eğitimini bıraktığı ifade ediliyor.

Dolayısıyla bana göre en doğru ve temkinli ifade şu: Sema Maraşlı, Davranış Bilimleri alanında eğitim görmüş; kaynaklarda Newport Üniversitesi Davranış Bilimleri mezunu olarak tanımlanıyor. Ayrıca Anadolu Üniversitesi İşletme eğitimine başlamış, fakat bu eğitimin tamamlanıp tamamlanmadığı konusunda biyografik kaynaklar arasında tutarsızlık bulunuyor.

Davranış Bilimleri Mezunu Olmak Ne Anlama Geliyor?

Burada özellikle bir kavram karmaşasını ayırmak gerekiyor. “Davranış Bilimleri” ifadesini gören bazı kişiler bunu doğrudan “psikoloji” ile eşitleyebiliyor. Oysa bölüm adı ile meslek unvanı aynı şey değildir.

Maraşlı'nın geçmişi hakkında yayımlanan kaynaklarda kendisinin de psikolog veya psikiyatrist olmadığını belirttiği aktarılıyor. Bir biyografik kaynakta, çeşitli yerlerde bu şekilde tanıtılmasına rağmen bu unvanların kendisine ait olmadığını, geçmişte bir dönem danışmanlık yaptığını ve daha sonra yazarlığa yöneldiğini söylediği belirtiliyor.

Bu ayrım son derece önemli. Çünkü bir insanın davranış bilimleri eğitimi almış olması, onun psikiyatri uzmanı olduğu anlamına gelmez. Aynı şekilde aile ilişkileri üzerine kitap yazmak da otomatik olarak klinik psikolog, aile terapisti veya akademisyen olmak anlamına gelmez.

Bence burada erkekler açısından da kadınlar açısından da aynı ölçü uygulanmalı. Bir erkek davranış bilimleri eğitimi aldı diye onun her psikolojik konuda uzman olduğunu varsaymak ne kadar hatalıysa, bir kadın aile ve evlilik konusunda çok sayıda kitap yazıyor diye onun her ilişki sorununda bilimsel otorite olduğunu düşünmek de aynı derecede hatalıdır.

Eğitim Geçmişinde Dikkat Çeken Diğer Nokta

Maraşlı'nın eğitim ve çalışma geçmişi yalnızca üniversite diplomasından ibaret değil. TEİS biyografisine göre İmam-Hatip Lisesini dışarıdan tamamladıktan sonra Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı Kur'an kurslarında sekiz yıl öğretmenlik yaptı. Daha sonra Newport Üniversitesi'nde Davranış Bilimleri eğitimi aldı.

2009 tarihli bir röportajda da kendisi, “Davranış Bilimleri” eğitiminin yeni bittiğini ve yüksek lisans yapmayı düşündüğünü söylüyor. Aynı röportajda sekiz yıl Kur'an kurslarında öğretmenlik yaptığını ve o dönem itibarıyla yazarlığı meslek olarak gördüğünü ifade ediyor.

Bu ayrıntı bana önemli geliyor. Çünkü Maraşlı'nın kariyerini yalnızca “üniversite mezunu bir yazar” şeklinde değerlendirmek eksik kalıyor. Öğretmenlik, annelik, yazarlık, aile ilişkileri üzerine çalışmalar ve davranış bilimleri eğitimi birbirini takip eden bir hayat hikâyesi oluşturuyor.

Öte yandan kişisel tecrübe ile akademik uzmanlığı da birbirinden ayırmak gerekiyor. Bir kişinin uzun yıllar insanlarla konuşması, aile hikâyeleri dinlemesi ve evlilik üzerine yazması ona ciddi bir gözlem birikimi kazandırabilir. Fakat gözlem birikimi, tek başına bilimsel araştırmanın yerini tutmaz.

İşletme Eğitimi Konusundaki Çelişki Neden Önemli?

İnternetteki biyografileri karşılaştırdığımda en dikkat çekici konulardan biri Anadolu Üniversitesi meselesi. Biyografya, Maraşlı'nın Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesinde eğitim gördüğünü yazıyor. Bazı kitap satış ve biyografi sayfaları ise bunu doğrudan “mezun” şeklinde aktarıyor.

Fakat Maraşlı'nın kendi hayat hikâyesini aktaran bir kaynakta durum daha farklı anlatılıyor: Açıköğretimde İşletme Fakültesi Yönetim-Organizasyon bölümüne başladığı, iki yıl sonra eğitimini bıraktığı ve iki yıllık işletme eğitimi almış olarak ayrıldığı belirtiliyor.

Bu nedenle “Anadolu Üniversitesi İşletme mezunu” ifadesini kesin bir bilgi gibi tekrar etmek yerine, İşletme eğitimi aldığı ancak mezuniyet konusunda kaynaklar arasında farklı anlatımlar bulunduğunu söylemek daha doğru olur.

Bence güvenilir içerik üretmenin temel şartlarından biri de tam olarak bu: Kaynaklar uyuşmuyorsa uyuşmuyormuş gibi yazmak. İnternette bir bilgi çok sayıda sitede tekrarlandığında otomatik olarak doğru hale gelmiyor.

Peki Neden Sema Maraşlı'nın Eğitimi Bu Kadar Tartışılıyor?

Bunun önemli bir nedeni, Maraşlı'nın kariyerinin zaman içinde çocuk kitaplarından evlilik ve kadın-erkek ilişkileri üzerine yazılara doğru genişlemesi.

TEİS biyografisinde onun çocuk edebiyatıyla başladığı, daha sonra gençlik ve evlilik kitaplarına yöneldiği belirtiliyor. “Eşimin Eşi Yok”, “Kulak Aşık Olurmuş Gözden Evvel”, “40 Adımda Muhabbet Olsun” ve “Mutlu Evlilik Okulu” gibi kitaplarla aile ve evlilik konularında tanınır hale geldiği görülüyor.

Dolayısıyla okuyucunun “Bu kişinin eğitim altyapısı nedir?” diye sorması gayet meşru. Özellikle aile, çocuk, toplumsal cinsiyet, evlilik ve psikoloji gibi insanların hayatını doğrudan etkileyebilecek alanlarda yazan kişilerin eğitim geçmişinin bilinmesi tüketicinin bilinçli değerlendirme yapmasına yardımcı olur.
 
Üst